नवी दिल्ली (वृत्तसंस्था) पॉक्सो कायद्यासंदर्भात नागपूर खंडपीठाने दिलेल्या वादग्रस्त निकालाला सुप्रीम कोर्टाने आज रद्दबातल ठरवले आहे. निर्वस्त्र न करता स्तनांना स्पर्श म्हणजे लैंगिक अत्याचार नव्हे. असा निकाल काही दिवसांपूर्वीच नागपूर खंडपीठाने एका बाल लैंगिक शोषणात प्रकरणात दिला होता. मात्र लैंगिक उद्देशाने केलेला कुठलाही स्पर्श हा यौनशोषणच आहे. असे म्हणत सुप्रीम कोर्टाने आरोपीला पुन्हा पॉक्सो कलमाच्याच अंतर्गत दोषी ठरवले आहे.
लैंगिक शोषणाची व्याख्या कपडयांमध्ये गुंडाळणा-या मुंबई हायकोर्टाच्या वादग्रस्त निकालाला अखेर सुप्रीम कोर्टानं रद्दबातल ठरवलंय. लैंगिक भावनेतून केलेला कुठलाही स्पर्श, मग तो कपड्यांवरून असला तरी यौन शोषणच ठरतो असं म्हणत सुप्रीम कोर्टानं हा ऐतिहासिक निकाल दिलाय. स्पर्श कपडयांवरुन आहे की स्कीन टू स्कीन यावरुन खल करत बसलो तर पॉक्सो कायद्याचा उद्देशच बाजूला पडेल असं म्हणत सुप्रीम कोर्टानं याबाबत कठोर टिपण्णीही केलीय.
सुप्रीम कोर्टाचा ऐतिहासिक निकाल
लहान मुलांचं लैंगिक शोषण रोखण्यासाठी केंद्र सरकारनं prevention of children from sextual offfences अर्थात पॉस्को कायदा आणला. एका १२ वर्षांच्या मुलीचे स्तन ३९ वर्षांच्या एका पुरुषानं बंद खोलीत दाबल्यानंतर याबाबत गुन्हा दाखल झाला. सत्र न्यायालयानं व्यक्तीला पॉक्सो कायद्यांतर्गत दोषी ठरवलं, पण मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठाकडे ही केस आल्यावर त्यांनी निर्वस्त्र न करता स्तनांना स्पर्श म्हणजे लैंगिक अत्याचार नव्हे असं म्हटलं होतं, ही केवळ विनयभंगाची केस ठरते असं म्हटलं होतं. पॉक्सो कायद्यातली कलमं नागपूर खंडपीठानं हटवल्यानं या व्यक्तीला ३ वर्षांऐवजी केवळ १ वर्षांचाच तुरुंगवास होत होता. पण आज सुप्रीम कोर्टानं हा वादग्रस्त निकाल रद्दबातल ठरवला, आणि या केसमध्ये पुन्हा पॉक्सो कायदयातलीच कलमं लागू केली आहेत. नागपूर खंडपीठाचा वादग्रस्त निकाल न्यायाधीश पुष्पा गनेडीवाला यांनी दिला होता. आज सुप्रीम कोर्टात न्या. उदय ललित, न्या. रविंद्र भट्ट आणि न्या. बेला त्रिवेदी यांच्या खंडपीठानं हा निकाल रद्दबातल ठरवला.
पॉक्सो कायद्यात स्पर्श किंवा लैंगिक संबंधांची व्याख्या स्पष्टपणे नाहीय. पण स्पर्श कपड्यांवरुन झालेला आहे की निर्वस्त्र करुन याबाबत खल करुन कायद्याच्या मूळ उद्देश्याला हरताळ बसला नाही पाहिजे असं मत सुप्रीम कोर्टानं नोंदवलं. लैंगिक भावनेच्या उद्देशानं झालेला कुठलाही स्पर्श हा यौन शोषणच ठरतो असा महत्वपूर्ण निकाल सुप्रीम कोर्टानं दिला आहे.
